ദാരിദ്ര്യ നിർമാർജ്ജനത്തിന് ഇന്ത്യയെ പിന്തിരിപ്പിക്കുന്ന മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന തടസ്സങ്ങൾ - ഘടന, സാമൂഹ്യ-ആർഥിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ ഭരണ വെല്ലുവിളികൾ

ദാരിദ്ര്യനിർമാർജ്ജനത്തിന് ഇന്ത്യയെ പിന്തിരിപ്പിക്കുന്ന മറഞ്ഞിരിക്കുന്ന തടസ്സങ്ങൾ

–– ഘടന, സാമൂഹ്യ–ആർഥിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങൾ, ഭരണ വെല്ലുവിളികൾ

ലേഖകൻ: ഡോ. സജികുമാർ വി ( സാമൂഹ്യ- മനഃശാസ്ത്ര, രാഷ്ട്രീയ ഗവേഷകൻ, ചിന്തകൻ)

ദാരിദ്ര്യനിർമാർജ്ജനം ഇന്ത്യയുടെ മുൻനിര ദേശീയ വെല്ലുവിളിയായി തുടരുകയാണ്. ലോകത്തിലെ വേഗമേറിയ വളർച്ച രേഖപ്പെടുത്തിയ സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയായിട്ടും, ബഹിരാകാശ ദൗത്യങ്ങൾ വിജയകരമായി നടത്തിവരുന്ന രാഷ്ട്രമെങ്കിലും, കോടികൾക്കണക്കിന് പൗരന്മാർക്ക് ഇന്നും അവസരങ്ങളും സുരക്ഷയും സ്ഥിരതയും ഇല്ല.

UNDP കണക്കുകൾ പ്രകാരം 2005–2021 കാലത്ത് ഇന്ത്യ 415 ദശലക്ഷം പേരെ ബഹുമാനദർശന ദാരിദ്ര്യത്തിൽ നിന്ന് ഉയർത്തി. എന്നാൽ 200 ദശലക്ഷത്തിലേറെ പേർ ഇന്നും ദാരിദ്ര്യത്തിൽ, അടുത്ത 250 ദശലക്ഷം പേർ താഴേക്ക് വഴുതി വീഴാനുള്ള അതിപ്രവചനാവസ്ഥയിൽ.

ഈ പശ്ചാത്തലത്തിൽ, ഇന്ത്യയുടെ ദാരിദ്ര്യപ്രശ്നം തൊഴിൽവായ്പയുടെ കുറവ് മാത്രമല്ല; ഘടനാപര അസമത്വങ്ങൾ, ഭരണതടസ്സങ്ങൾ, കാലാവസ്ഥാഘാതങ്ങൾ, നൈപുണ്യദൗർലഭ്യം, മനഃശാസ്ത്ര–സാംസ്കാരിക ശീലങ്ങൾ എന്നിവ ചേർന്നുള്ള സമഗ്ര പ്രതിസന്ധിയാണ്.

വളർച്ചയുടെ പിരമിഡ്: മുകളിലെ കുറച്ചുപേർക്കുള്ള അവസരങ്ങൾ

ഇന്ത്യയുടെ വികസനരേഖ ദശാബ്ദങ്ങളോളം ഒരു വലിയ വൈരുദ്ധ്യത്തിൽ കുടുങ്ങിയിരുന്നു:

വികസനം വ്യാപിക്കുന്നു; പക്ഷേ അതിന്റെ ഗുണങ്ങൾ ഒരുപോലെ ലഭിക്കുന്നില്ല.

• തീരദേശ–നഗരമേഖലകൾ സമൃദ്ധിയിലേക്കുയരുമ്പോൾ, ഗ്രാമ–ആദിവാസി പ്രദേശങ്ങൾ പിന്നിലേക്കു നീങ്ങുന്നു.

• ജാതി–വർഗ്ഗ അടിസ്ഥാനത്തിലുള്ള ചരിത്രപരമായ വിഭജനങ്ങൾ ഇന്നും വിഭവലഭ്യത നിർണ്ണയിക്കുന്നു.

• രാജ്യജനസംഖ്യയുടെ പകുതിയായ സ്ത്രീകളുടെ തൊഴിൽ പങ്കാളിത്തം 18–21% മാത്രം.

• ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യ മുന്നേറുമ്പോഴും ഡിജിറ്റൽ സാക്ഷരത ഒരു വലിയ വിടവ് സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

ആദിവാസി ജില്ലകൾ ജനസംഖ്യയിലെ 22% മാത്രമെങ്കിലും, ദാരിദ്ര്യത്തിലെ ഇന്ത്യയുടെ 40% ഇവിടെ കേന്ദ്രീകൃതമാണ്.

നഗരങ്ങൾ GDPയുടെ 65% സൃഷ്ടിച്ചാലും, ഗ്രാമങ്ങളിൽ ജനസംഖ്യയുടെ 65% ജീവിക്കുന്നു – ഇതോരൊരു ആഴമുള്ള സാമ്പത്തിക പൊരുത്തക്കേട് തന്നെ.

തൊഴിൽരംഗത്തെ പ്രതിസന്ധി: underemployment എന്ന ചതുരങ്ങ്

സേവനമേഖലയുടെ വേഗതയേറിയ വളർച്ച ഇന്ത്യയ്ക്ക് തൊഴിൽ രൂപത്തിൽ തിരിച്ചുകിട്ടിയില്ല.

GDPയിൽ 55% പങ്കുവഹിക്കുന്ന സേവന മേഖലയിൽ   തൊഴിലവസരങ്ങൾ മൂന്നിൽ ഒന്നിൽ താഴെ മാത്രമാണ്. 

• 81% തൊഴിൽസേനയും അനൗപചാരിക – ജീവകാരുണ്യ സുരക്ഷകളൊന്നുമില്ല.

• യുവാക്കളിൽ ഉന്നതവിദ്യാഭ്യാസമുള്ളവർക്കാണ് തൊഴിൽകുറവ് കൂടുതലായി അനുഭവപ്പെടുന്നത്.

• യോഗ്യതയുണ്ട്, ജോലി ഇല്ല; ജോലി ലഭിച്ചാലും വരുമാനസ്ഥിരതയില്ല.

തൊഴിൽരംഗം ഒരു സാമൂഹിക ദാഹരേഖ പോലെ രാജ്യത്തെ കീറിപ്പിരിയിക്കുന്നു.

വിലക്കയറ്റവും കടബാധ്യതയും: ജീവിക്കുന്നതിന്റെ ചെലവ് തന്നെ ദാരിദ്ര്യം

ഇന്ന് ദാരിദ്ര്യം തൊഴിൽ അഭാവമല്ല;

വരുമാനം < ജീവചര്യാചെലവ്” എന്ന അസമത്വമാണ് മുഖ്യപ്രശ്നം. 

• ചികിത്സാചെലവ് — കുടുംബങ്ങളെ ദാരിദ്ര്യത്തിലേക്കു വലിച്ചിഴയ്ക്കുന്ന പ്രധാന ഘടകം

• വിദ്യാഭ്യാസം — പൊതുവും സ്വകാര്യവും തമ്മിലുള്ള വലിയ കുഴി

• വീട്ടുവാടകയും ഭക്ഷ്യവിലകളും — നഗരജീവിതത്തിന്റെ ഏറ്റവും കടുത്ത സമ്മർദ്ദങ്ങൾ

• കർഷകരുടെയും ചെറുകിട വ്യാപാരികളുടെയും 18–36% പലിശ നിരക്കുള്ള സ്വകാര്യ കടങ്ങൾ കടച്ചങ്ങല സൃഷ്ടിക്കുന്നു

കടവും ദാരിദ്ര്യവും ഒരുമിച്ച് അവകാശമായി പകർന്നെടുക്കുന്ന അവസ്ഥ എന്നത് ഗൗരവകരമാണ്.

വിദ്യാഭ്യാസവും നൈപുണ്യവുമുള്ള ക്ഷാമം: ബിരുദമുള്ളവർക്ക് ജോലി ഇല്ല

സ്കൂൾ പ്രവേശനം സർവതോമുഖമായെങ്കിലും,

വിദ്യാഭ്യാസഫലങ്ങൾ താഴ്ന്നിരിക്കുന്നു;

പാഠ്യപദ്ധതി തൊഴിൽവിപണിയോട് പൊരുത്തപ്പെടുന്നില്ല.

• ഔദ്യോഗിക നൈപുണ്യ സർട്ടിഫിക്കറ്റ് ഉള്ളവർ 3% മാത്രം

• ഡിജിറ്റൽ പഠനവൈകല്യം മഹാമാരിക്കുശേഷം ഉയർന്നുപോയി

• ‍“ബിരുദമുള്ള തൊഴിൽരഹിതർ” എന്ന സാമൂഹിക വിരോധാഭാസം വലുതാവുന്നു

ആരോഗ്യരംഗത്തെ ദൗർബല്യം: ഒരു രോഗം മതി ദാരിദ്ര്യം സൃഷ്ടിക്കാൻ

ഉയർന്ന out-of-pocket ചെലവുകൾ കാരണം

ഓരോ അഞ്ചുവർഷത്തിലും 60 ദശലക്ഷം ആളുകൾ ദാരിദ്ര്യത്തിലേക്ക് വീഴുന്നു. 

• നഗര–ഗ്രാമ ആരോഗ്യ  വ്യത്യാസങ്ങൾ 

• മാനസികാരോഗ്യവും പ്രിവന്റീവ് ഹെൽത്തിന്റെയും അഭാവം

• സ്വകാര്യാരോഗ്യ ആശ്രയത അതീവ ഉയർന്ന നിലയിൽ

കാലാവസ്ഥ–ദാരിദ്ര്യം: ഏറ്റവും കുറച്ച് മലിനീകരണം ചെയ്യുന്നവർക്ക് ഏറ്റവും വലിയ ആഘാതം

മഴയെ ആശ്രയിച്ച കൃഷിമേഖല, തീരദേശ മത്സ്യബന്ധന മേഖല, ചൂട് തരംഗങ്ങളിൽ തൊഴിൽ ചെയ്യുന്നവർ, ആഭ്യന്തര കുടിയേറ്റക്കാർ —

കാലാവസ്ഥ വ്യതിയാനത്തിന്റെ ആദ്യ ഇരകളാണ്.

ഇത് ആത്മപരിചയത്തിലും മനോനിലയിലും വലിയ ദാരിദ്ര്യഭാരം സൃഷ്ടിക്കുന്നു.

ഭരണത്തിലെ പാളിച്ചകൾ: പദ്ധതികൾ കൂടുതലാണ്, ഫലങ്ങൾ കുറവാണ്

കേരളം മുതൽ രാജസ്ഥാനുവരെയായി, രാജ്യത്ത് ആയിരക്കണക്കിന് ക്ഷേമപദ്ധതികൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നുണ്ടെങ്കിലും,

പലതും പരസ്പരം പുനരാവർത്തിക്കുന്നതും ഒരുമയ്ക്കു പുറത്തുള്ളതുമാണ്.

• വിഭവ  അസംഘാടനം 

• ഗുണഭോക്തൃപ്പട്ടികകളിലെ പഴക്കം

• നിരീക്ഷണത്തിലെ പോരായ്മകൾ

• വകുപ്പുകൾ തമ്മിലുള്ള ബന്ധമില്ലായ്മ

ദാരിദ്ര്യനിർമാർജ്ജനം പദ്ധതി വർധന കൊണ്ട് അല്ല;

ഭരണ ഏകീകരണം കൊണ്ടാണ്.

ഡിജിറ്റൽ ഇന്ത്യയുടെ മറുവശം

സാങ്കേതികത വികസനത്തിന്റെ ഭാഗമാകുമ്പോഴും,

പ്രവേശനത്തിന്റെയും പ്രയോജനപ്പെടുത്തലിന്റെയും വ്യത്യാസം വലുതാണ്.

• ഉപകരണമുള്ളതുകൊണ്ടു മാത്രമല്ല ഡിജിറ്റൽ ശക്തീകരണം

• ഈ-ഗവേണൻസ് പ്ലാറ്റ്ഫോമുകൾ പിന്നോക്കസാക്ഷരതയുള്ളവർക്ക് പ്രയാസകരം

• കുടിയേറ്റക്കാർക്ക് Aadhaar–linked സേവനങ്ങൾ പലപ്പോഴും പ്രതിബന്ധം

മനഃശാസ്ത്ര–സാംസ്കാരിക വശം: ദാരിദ്ര്യം ശീലം ആകുമ്പോൾ

ദാരിദ്ര്യം ചിലപ്പോൾ പരിചയവും പെരുമാറ്റവുമാകുന്നു.

• വായ്പ തേടാൻ സാമൂഹിക ലജ്ജ

• തലമുറകളെ ബാധിക്കുന്ന ഭയം

• ക്ഷേമത്തിൽ അവലംബം വർധിക്കുന്നത്

• സ്ത്രീകളുടെ അവകാശ–അവസര നിഷേധം

ദാരിദ്ര്യനയങ്ങൾക്ക് മാനവശാസ്ത്ര പഠനവും അത്യാവശ്യം.

ഡാറ്റയുടെ അഭാവം: കാണാത്തവർക്ക് നയം ഇല്ല

ഇന്ത്യയിലെ അവസാന സാമൂഹ്യ–ആർഥിക സെൻസസ് ഒരുദശാബ്ദം പഴക്കമാണിപ്പോൾ.

തത്സമയമോ മാസത്തിൽ ഒരിക്കൽമോ അപ്ഡേറ്റ് ചെയ്യുന്ന പാവപ്പെട്ടവരുടെ ഡാറ്റാബേസ് ഇല്ലാത്തതിനാൽ

നയങ്ങൾ പലപ്പോഴും മുൻകാല പ്രശ്നങ്ങൾ മാത്രം പരിഹരിക്കുന്നു.

സമാപനം: ദാരിദ്ര്യനിർമാർജ്ജനം ഒരു “ദേശീയ അടിയന്തരപ്രശ്നം”

ഇന്നത്തെ ഇന്ത്യയിൽ ദാരിദ്ര്യം ഒറ്റമൂലക്കാരണമുള്ള പ്രതിസന്ധിയല്ല;

വളർച്ചയുടെ അസമത്വം, വിഭവപ്രവേശനത്തിലെ വ്യത്യാസം, ഭരണനിയന്ത്രണത്തിലെ സങ്കീർണ്ണത, കാലാവസ്ഥാഘാതം, മാനസിക–സാംസ്കാരിക ഘടകങ്ങൾ എന്നിവയുടെ ഒരുമിച്ചുള്ള പ്രതിഭാസമാണ്.

നയ നിർദേശങ്ങൾ

• ദാരിദ്ര്യനിർമാർജ്ജനം ദേശീയ അടിയന്തരാവശ്യമായി പ്രഖ്യാപിക്കണം

• ഒരു ഏകീകൃത ദാരിദ്ര്യനിർമാർജ്ജന അതോറിറ്റി രൂപീകരിക്കുക

• പാവപ്പെട്ടവരെ വരുമാനമല്ല, ജീവിത നിലവാര സമഗ്ര സൂചികകൾ ഉപയോഗിച്ച് തിരിച്ചറിയണം

• കാലാവസ്ഥ പ്രതിരോധമായുസുകളും തൊഴിൽവായ്പകളും മുൻഗണനയിൽ വരണം

• സ്ത്രീകളും യുവാക്കളും അടുത്ത രണ്ട് ദശാബ്ദത്തിലെ വളർച്ചയുടെ പ്രഥമ ചലനശക്തികൾ ആകണം

• സബ്സിഡിക്ക് പകരം നൈപുണ്യവും തൊഴിൽശേഷിയും ശക്തിപ്പെടുത്തണം.